Zoeken

Inhoud

De beste resultaten worden bereikt door gewoonweg te kijken wat gebruikers doen en daar hun behoeften uit af te leiden (3).

Zoekgedrag bestaat uit in ieder geval drie onderdelen die door elkaar worden gebruikt (40). Ondersteun alle drie de vormen, bij voorkeur parallel

Zoeken (searching) door een goede zoekfunctie;
Rondneuzen (browsing) door een heldere structuur en navigatie;
Rondvragen (asking) door verwijzingen naar experts, FAQ's of een helpdesk (34).

Gebruikers gebruiken meestal maar een paar favoriete termen bij het zoeken. Ze zoeken over het algemeen maar één of twee keer voordat ze een andere website of zoekmachine gaan gebruiken.
- Ondersteun de invoer van meerdere zoekwoorden (gescheiden door spaties). Bij het zoeken naar resultaten wordt standaard gezocht naar een match op alle ingevoerde woorden (logische AND).
- Ondersteun de invoer van een frase (meerdere woorden omsloten door aanhalingstekens). Bij het zoeken wordt dan gezocht naar een exacte match van de frase.
Het is raadzaam om een goed overzicht te hebben van de zoektermen die door de bezoekers worden gebruikt. Logs van zoekmachines ('meestgebruikte zoektermen') of surveys onder gebruikers zijn daarvoor geschikte instrumenten (1).
Zorg er ook voor dat de zoekfunctie om kan gaan met synoniemen en met de meest voorkomende verkeerd gespelde zoektermen (1)(3).
Maak geen onderscheid tussen kleine letters en grote letters. Biedt de optie eventueel aan voor gevorderde gebruikers onder <advanced search options> maar alleen als het onderscheid ook significant andere zoekresultaten oplevert (1).

Geavanceerde zoekfuncties worden niet of nauwelijks gebruikt door bezoekers van overheidswebsites (32).
Biedt in plaats daarvan (bij grotere websites) de mogelijkheid tot verfijnen van een zoekresultaat op meta-data aan.

Leun voor de interne navigatie van een website niet te zwaar op zoekfuncties.

Zoekmachines zijn geen substituut voor een goede organisatie van de informatie op een website. Het gebruik van zoekmachines verbetert ook niet altijd het zoekgedrag van gebruikers (1).
Al bij sites met een redelijk bescheiden omvang zal in de zoekresultaten een flink deel worden ingenomen door nauwelijks bruikbare verwijzingen naar navigatiepagina's in plaats van de bruikbare doelpagina's (34).

Probeer voor de relevante zoektermen in de top-30 van de meest gebruikte zoekmachines te komen.

Bijna 80% van alle internetgebruikers gebruikt een zoekmachine om naar specifieke informatie te zoeken (8).
Gebruikers kijken meestal niet (meer) naar de websites die buiten de top-30 vallen (1).
- Optimaliseer de vindbaarheid door de website van goede meta-data en duidelijke titels en koppen te voorzien, zorg voor veel verwijzingen vanaf andere sites, en meldt de site zelf aan bij zoekmachines en relevante portals.

Gebruikers gaan er standaard van uit dat dat zo is. Als ze de informatie die ze zoeken niet in de zoekresultaten aantreffen, gaan ze er van uit dat die informatie niet op de website staat (1).
Gebruikers halen al snel zoekfuncties door elkaar die over meerdere sites zoeken en functies die tot één website beperkt zijn. Geef daarom altijd duidelijk het bereik van de zoekfunctie weer (1).

Geef altijd het totale aantal hits aan (3).
Toon bij de zoekresultaten de zoektermen die gebruikt zijn . Zo kan de gebruiker in één oogopslag het verband tussen de gebruikte zoektermen en de gevonden resultaten zien (3)(34). Bij het beoordelen van de zoekresultaten zijn gebruikers op zoek naar de bevestiging dat hun zoekterm inderdaad in de treffers voorkomt. Bovendien willen ze, voordat ze een nieuwe zoekopdracht geven, weten in welke context hun zoektermen worden genoemd (23).
Gebruikers maken bij het beoordelen van zoekresultaten vooral gebruik van informatie uit het gevonden item (zoals de titel en omschrijving), en minder van gegevens die de treffer beschrijven (zoals type, formaat en relevantie) (24).
- Een uitzondering zijn bronnen: in een onderzoek leverde het onderscheiden van bronnen (door middel van verschillende achtergrondkleuren) een onverwacht massale en positieve respons op van de gebruikers (4).
Integreer zoeken met browsen door (embedded) links in de zoekresultaten op te nemen (34).

Als de zoekopdracht geen treffers opleverd, geef dan actief tips om de zoekopdracht effectiever te maken (bijvoorbeeld door synoniemen te geven) (1)(3).
Houdt de hints wel simpel: uit onderzoek blijkt dat gebruikers zoekopdrachten beter uitvoeren als er maar één hint tegelijkertijd wordt gegeven. Zorg er ook voor dat de hint maar één soort informatie bevat (of een voorbeeld of een tip over syntax of een tip over semantiek enzovoort) (1).
Een andere optie is om voorgestructureerde zoekpatronen (search templates) te gebruiken. In een site bleek dat het gebruik van templates de relevantie van de zoekresultaten met 70% verbeterde (1).
- Organiseer search templates op een hiërarchische wijze met voorgedefinieerde zoektermen. Zo wordt de initiële set van zoekresultaten van de gebruiker beperkt en tegelijkertijd de relevantie van de treffers verhoogd (1)

Log alle zoekopdrachten (samengestelde zoektermen, dus niet de losse woorden).

Op deze manier kan het meeste van het gedrag van de gebruiker worden geleerd en kan de vindbaarheid van de meestbezochte pagina's het beste worden verbeterd.

Marktaandeel van zoekmachines in Nederland:
http://www.checkit.nl/nationalesearchenginemonitor.html

Optimaliseren van de doorzoekbaarheid van de site door Google:
http://www.google.com/webmasters/tools/

Portal over zoekmachines:
http://www.searchtools.com/
Blog over zoekmachine-optimalisatie (SEO):
http://www.seohandleiding.nl/

Rapportage van de webstatistieken van de site, inclusief meest gebruikte zoektermen:
http://www.google.com/analytics/

Lijsten met Nederlandse synoniemen:
http://synoniemen.net/index.php